Monday, December 22, 2014

တိတ္ဆိတ္ည၊ သန္႔ရွင္းည Silent Night, Holy Night

တိတ္ဆိတ္ည၊ သန္႔ရွင္းည

Facts:


    Lyricist စာသား : Joseph Mohr
    Lyrics Date: 1816
    Translator
    Key: C
    Theme အေၾကာင္းအရာ : Christ's Birth ခရစ္ေတာ္ဖြါးျမင္ျခင္း
    Additional Resources

    Composer ေတးသြား :Franz Gruber
    Music Date: 1818
    Tune Title: STILLE NACHT
    Meter: irregular
    Scripture က်မ္းခ်က္  :  လုကာ ၂း ၁၆

၁၉၁၄ ခုႏွစ္ရဲ႕ ခရစ္စမတ္ အႀကိဳညေနခင္းမွာေပါ့။ ပထမကမၻာစစ္အတြင္းမွာေပါ့။ ဂ်ာမန္ စစ္သားေတြက ႏွစ္ဦးပိုင္းကတည္းက ေရွ႕တန္းထြက္လာၾကရေတာ့ ခရစ္စမတ္အမွီ ေအာင္ပြဲနဲ႔အတူ အိမ္ျပန္ရေကာင္းေလာက္ရဲ႕လို႔ ေျမာ္လင့္ေနၾကတယ္။ အဲဒီစစ္သားကေလးေတြဟာ ခရစ္စမတ္အမွီ အိမ္ျပန္မေရာက္တဲ့အျပင္ စစ္ပြဲက ဥေရာပနဲ႔ ကမၻာတလႊားမွာ ၄ ႏွစ္ၾကာေနခဲ့တယ္။

၁၉၁၄ ဒီဇင္ဘာမွာေတာ့ မိုင္ ၂၀၀ ရွည္လ်ားတဲ့ ေရွ႕တန္းစစ္မ်က္ႏွာက တူးေျမာင္းႀကီးဟာ အခက္ခဲဆံုး အေသအေပ်ာက္ အမ်ားဆံုးေနရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ တူးေျမာင္းတေလွ်ာက္ဟာ ရႊံ႕ေတြ၊ ႂကြက္ေတြ  ျခင္ေတြ ယင္ေတြ၊ လူေသအေလာင္းေတြနဲ႔ ျပည့္ေနတယ္။ ၁၉၁၄ ခုႏွစ္ရဲ႕ ခရစ္စမတ္ကလည္း တကယ္ေအးလြန္းတယ္။ ႏွင္းမွဳန္ေတြ တိုက္ခတ္ေနတယ္။ လူေသအေလာင္းေတြ ႃမွဳပ္ေနတဲ့ ကတုတ္က်င္းေတြထဲက ေရကလည္း ေလနဲ႔အတူ တဝုန္းဝုန္း တိုက္ခတ္ေနတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီဇင္ဘာ ၂၄ မွာေတာ့ အေနာက္ဖက္စစ္မ်က္ႏွာက တူးေျမာင္းတေလွ်ာက္မွာရွိတဲ့ ဗရစ္တစ္ရွ္နဲ႔ စေကာ စစ္သားေတြဟာ အံ့အားသင့္စရာ သီခ်င္းသံတသံကို ၾကားလိုက္ၾကရတယ္။ သီခ်င္းရဲ႕ သံစဥ္ကို သိၾကေပမယ့္ စာသားကိုေတာ့ နားမလည္ၾကဘူး။ သီခ်င္းက Silent Night ပါ။ ဂ်ာမန္ေတြဆိုေတာ့ Stille nacht, heilige nacht တဲ့။

 အံ့အားသင့္စရာျဖစ္ေပမယ့္ အဲဒီသီခ်င္းက ေႏြးေထြးမွဳလည္းရွိေနေတာ့ အဲဒီဂ်ာမန္သီခ်င္းကို အဂၤလိပ္လို ျပန္ဆိုလိုက္ၾကတယ္။ မၾကာခင္မွာပဲ ႏွစ္ဖက္လံုးမွာ Silent Night သီခ်င္းကို အားထုတ္ ဆိုသံေတြဟာ ေကာင္းကင္ယံမွာ ျပည့္လွ်ံလာပါေတာ့တယ္။

ရန္သူ႔ တူးေျမာင္းတလွ်ာက္ လွမ္းၾကည့္လိုက္ေတာ့ စစ္သားေတြဟာ ဖေယာင္တိုင္ေတြကို တိုင္ေတြ၊ လွံစြပ္ေတြေပၚမွာ ထြန္းၿပီး ထြန္းျပလာၾကတယ္။ မယံုၾကည္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပါပဲ။ ရန္သူစစ္သား တခ်ိဳ႕ဟာ ခရစ္စမတ္သစ္ပင္ေတြကို သူတို႔ရဲ႕ဦးေခါင္းေတြေပၚမွာ တပ္ဆင္လာတယ္။ ႏွစ္ဖက္ စစ္သားေတြဟာ အခုနကပဲ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အေသအေၾက သတ္ျဖတ္ေနၾကေပမယ့္ ကတုတ္က်င္းေတြထဲက စမ္းသပ္ထြက္လာၾကတယ္။ ေၾကာက္စရာ ပစ္ကြင္းထဲကို ထြက္လာၾကၿပီး သူတို႔စစ္ဝတ္တန္ဆာေတြထဲကေန လက္ေဆာင္ေတြ အားရဝမ္းသာ ထုတ္လာၾကတယ္။ လူေသ အေလာင္းေတြကိုလည္း ျမွဳပ္ေပးလာၾကတယ္။ 

ျဖစ္ႏိုင္ေခ် မရွိတဲ့ၾကားကပဲ တေန႔တာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲသြားပါတယ္။ စစ္စည္းကမ္းေတြလည္း ဂရုမစိုက္ၾကေတာ့ဘူး။ ဘယ္သူမွလည္း မလိုက္နာၾကေတာ့ဘူး။ တခ်ိဳ႕အရာရွိေတြက ဒီလို ညီအကိုလို
 ျဖစ္သြားတာကို ဖ်က္ပစ္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကပါေသးတယ္။ ၿမိဳ႕ထဲမွာ တပ္သြဲထားတဲ့ ၾသစႀတီးယား စစ္သား တေယာက္ကေတာ့ စစ္အတြင္းမွာ ဒီလို နားလည္မွဳမ်ိဳးကို ခြင့္မျပဳသင့္ဘူး လို႔ ညည္းပါတယ္။ ကဲ ဟစ္တလာ ၾကားရင္ ဘာလုပ္မလဲ?

တကယ္ေတာ့ ဘုရားသခင္က ဒီသီခ်င္း အားျဖင့္ ခဏတာ ၿငိမ္သက္ျခင္း ေပးလိုက္တာပါ။ ဒီသီခ်င္းကေလး နားေထာင္ရင္းနဲ႔ ကိုယ္ႀကံဳရတဲ့ အေျခအေနထဲမွာပဲ သခင္ေယရွဳထံ ဆုေတာင္းလိုက္ပါ။ ၿငိမ္သက္ျခင္းကို ေပးေတာ္မူပါလိမ့္မယ္။ ဒီၿငိမ္သက္ျခင္း peace က ဘုရားသခင္နဲ႔ ရန္ၿငိမ္ျခင္းလည္း ပါပါတယ္။ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းရလာပါလိမ့္မယ္။


Hymn Story: သီခ်င္းသမိုင္းေၾကာင္း

Joseph Mohr and Franz Gruber

၁၈၁၈ ခု၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔ ၾသစႀတီးယား ႏိုင္ငံ Oberndorf ၿမိဳ႕မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ေထာက္ သင္းအုပ္ဆရာ တေယာက္ သူ႔မိတ္ေဆြရဲ႕ အိမ္ကို ေရာက္လာတယ္။ မိတ္ေဆြက အသင္းေတာ္ေလးရဲ႕
 ေအာ္ဂင္ဆရာ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ေလာက္က သူေရးထားတဲ့ ကဗ်ာကေလးကို သူယူလာတယ္။

ခရစ္စမတ္အႀကိဳညရဲ႕ သန္းေခါင္ယံ ဝတ္ျပဳစည္းေဝးမွာ ဆိုဖို႔ သံစဥ္ထည့္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတယ္။
  ေအာ္ဂင္ဆရာ Franz Xaver Gruber က ေအာ္ဂင္ပ်က္ေနတယ္။ ဒီည ဝတ္ျပဳစည္းေဝးမွာ သံုးလို႔မရႏိုင္ဘူးလို႔ Fr. Joseph Mohr ကို ေျပာျပတယ္။ Fr. Mohr က တဖက္ခန္းထဲကို ဝင္သြားၿပီး ဂစ္တာတလက္ ပါလာတယ္။  Gruber က ေကာ့ဒ္တခ်ိဳ႕ကို တီးခတ္ၾကည့္ရင္း နဲနဲညည္း ၾကည့္လိုက္တယ္။ "စာသားထဲမွာ အသံပါေနတာပဲ" လို႔ ဝမ္းသာအားရ ေျပာလိုက္တယ္။ နာရီအနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ သံစဥ္ရသြားတယ္။  ဒီသီခ်င္းကို အဲဒီည ဝတ္ျပဳစည္းေဝးမွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ သူတို႔ ၂ ေယာက္ဆိုၾကတယ္။

 ေအာ္ဂင္ျပင္တဲ့ဆရာ Carl Mauracher က ေနာက္ပိုင္း ဒီ Carol သီခ်င္းကို ၾကားရတဲ့အခါ သူက
 ေကာ္ပီတရြက္ ယူထားၿပီး၊ နယ္တကာ သီခ်င္းလွည့္ဆိုတဲ့ အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕ကို ေပးလိုက္တယ္။ သူတို႔က ခရစ္စမတ္ျပဇာတ္ေတြမွာ ဆိုၾကတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ဒီသီခ်င္းက ကမၻာပတ္သြားပါေတာ့တယ္။

The Strasser and Rainer families ဆိုတဲ့ မိသားစုႏွစ္စုဟာ ဥေရာပတခြင္သြားေရာက္ေဖ်ာ္ေျဖၾကတယ္။ "the Tyrolian folk carol"ဆိုတဲ့ သီခ်င္းကို ဆိုၾကတယ္။  The Rainer family ဆိုတဲ့ မိသားစုကေတာ့ အဲဒီသီခ်င္းကို အေမရိကားကို ယူေဆာင္လာတယ္။ သူတို႔ ပထမဆံုးဆိုျဖစ္တာက ၁၈၃၉ ခုႏွစ္ နယူးေယာ့ျပည္နယ္ ဂ်ာမန္ဆိုတဲ့ ၿမိဳ႕မွာပါ။

သီခ်င္းစာအုပ္ထုတ္ေဝသူတေယာက္က အဲဒီသီခ်င္းကို ၁၈၃၂ ခုႏွစ္ေလာက္မွာ ၾသစႀတီးယားႏိုင္ငံ Innsbruck ၿမိဳ႕မွာ Carol သီခ်င္းအျဖစ္ဆိုတာ ၾကားဖူးတယ္။ သူႀကိဳက္သြားလို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝလိုက္တယ္။ မူရင္းသီခ်င္းက "Tyrolian folk song" လို႔ ေဖၚျပပါတယ္။ မူရင္းသီခ်င္းေရးသူကို လူေတြ မသိၾကေသးဘူး။ သံစဥ္ကလည္း မူရင္းနဲ႔မတူပဲ နဲနဲေျပာင္းထားတယ္။ အဲဒီစာအုပ္ထဲက သံစဥ္အတိုင္းပဲ ဒီကေန႔အထိ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ဆိုေနၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာ "Silent Night" သီခ်င္းစာရြက္ကို ျပန္ေတြ႕ၾကတယ္။  Fr. Joseph Mohr ရဲ႕ လက္ေရးမူရင္းနဲ႔ပါ။ မူရင္းသီခ်င္းေရးဆရာေတြရဲ႕ မူရင္းလက္ရာပါ။

"Silent Night ကို ၁၈၆၃ ခုႏွစ္မွာ အဂၤလိပ္လို ျပန္ဆိုပါတယ္။ ဘယ္သူျပန္သလဲဆိုတာ မေသခ်ာပါဘူး။ John Young က အပိုဒ္ ၁ နဲ႔ ၃ ကို ဘာသာျပန္တယ္လို႔ တခ်ိဳ႕က ဆိုပါတယ္။ Jane Campbell ကလည္း ဘာသာျပန္ခဲ့ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ ဓမၼသီခ်င္းစာအုပ္အျဖစ္ စတင္ပံုႏွိပ္တာကေတာ့ Charles Hutchins’ Sunday School Hymnal သီခ်င္းစာအုပ္ပါ။

"Silent Night" ကို ကမၻာေပၚရွိ ဘာသာစကားမ်ိဳးစံုနီးပါးနဲ႔ ျပန္ဆိုခဲ့ပါၿပီ။ အေမရိကားမွာေတာ့ ခရစ္စမတ္ကာလမွာ ၾကားၾကရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၾသစႀတီးယားႏိုင္ငံမွာေတာ့ ႏိုင္ငံပိုင္သီခ်င္းအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားၿပီး၊ စီးပြါးျဖစ္ ထုတ္ေဝခြင့္မရွိပါဘူး။ မူရင္းသံစဥ္အတိုင္းဆိုဖို႔ ႏိုးေဆာ္ေလ့ရွိပါတယ္။  ၾသစႀတီးယားႏိုင္ငံကို သြားေရာက္လည္ပတ္ရင္ ဒီ carol သီခ်င္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ Oberndorf ၿမိဳ႕ရဲ႕ ျပတိုက္ေတြ၊ အထိမ္းအမွတ္ျပခန္းေတြမွာ ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။

ေအာ္ဂင္ အဆင္မေျပလို႔ ဂစ္တာနဲ႔ ျဖစ္သလိုေရးလိုက္ရတဲ့ သီခ်င္းကေလးအတြက္ သီခ်င္းေရးသူ ႏွစ္ေယာက္ကို ေက်းဇူးတင္ၾကရမွာပါ။ သီခ်င္းကေလးက ရိုးေပမယ့္ ခရစ္ေတာ္ ဖြါးျဖင္တဲ့ညကို ပံုေဖၚရာမွာေတာ့ လွပပါတယ္။

#https://songsandhymns.org/ မွ

Sunday, December 14, 2014

Joy to the world - ေလာကဝမ္းေျမာက္ ဘုရားႀကြလာ

အိုက္ဇက္ ဝပ္စ္



Joy to the World! The Lord Is Come
ေလာကဝမ္းေျမာက္၊ ဘုရားႂကြလာ


Facts:

    Lyricist စာသား: Isaac Watts
    Lyrics Date: 1719
    Arranger: Lowell Mason
    Key: D
    Theme: Christmas, Christ's birth ခရစ္စမတ္၊ ခရစ္ေတာ္ ဖြါးျမင္ေတာ္မူျခင္း

    Composer သံစဥ္ : G. F. Handel
    Music Date: 1742
    Arranged Date: 1836
    Tune Title: ANTIOCH
    Meter: C.M.rep
    Scripture: Psalm 98 ဆာလံ ၉၈

Isaac Watts ဟာ အဂၤလိပ္ ခရစ္ယာန္ ဓမၼသီခ်င္းေရးဆရာ၊ ဓမၼပညာရွင္နဲ႔ ယုတၱိေဗဒပညာရွင္ တေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ သီခ်င္းေရးရာမွာ ေအာင္ျမင္ၿပီး ဧဝံေဂလိကို အေထာက္အကူျပဳတဲ့ သီခ်င္းေတြ ေရးခဲ့တယ္။ သူ႔ကို အဂၤလိပ္ ဓမၼသီခ်င္းမ်ားရဲ႕ ဖခင္ "Father of English Hymnody" လို႔ အသိအမွတ္ ျပဳၾကတယ္။ အပုဒ္ေပါင္း ၇၅၀ ေလာက္ ေရးခဲ့သူပါ။ 

"Joy to the World" ဆိုတဲ့သီခ်င္းကို Isaac Watts ေရးဖြဲ႕တယ္။ ခရစ္စမတ္ သီခ်င္းေတြထဲမွာ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ သီခ်င္းျဖစ္တယ္။ ေရးတုန္းကေတာ့ Watts က ခရစ္စမတ္ သီခ်င္းရယ္လို႔
 ေရးခဲ့တာမဟုတ္ဘူး။ ဆာလံ ၉၈ ကို မွီးေရးျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။
 "Shout for joy to the Lord, all the earth . . . for he comes. . ." (vs. 4, 9).
"ေျမႀကီးသားအေပါင္းတို႔  ...... ရႊင္လန္းစြာ သီခ်င္းဆိုလ်က္ ခ်ီးမြမ္းၾကေလာ့။ ..... အေၾကာင္းမူကား ...  ႂကြလာေတာ္မူ၏။"
Watts က ခရစ္ေတာ္ ဒုတိယႂကြလာျခင္းအေၾကာင္း ေျပာရင္းနဲ႔ သူ႔စာသားထဲမွာ ခရစ္စမတ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ စကားလံုးေတြ ထည့္ထားတယ္။
 "Joy to the world! the Lord is come . . . Let every heart prepare him room." ကိုယ္ေတာ္အတြက္ ေနရာေပးတယ္ဆိုတာ ဘယ္အခ်ိန္ျဖစ္ျဖစ္ ေပးလို႔ရပါတယ္။ ျပင္ပအရာေတြ ဆြဲေဆာင္လြန္းတဲ့ ခရစ္စမတ္မွာေတာ့ ေျပာဖို႔ အလိုဆံုးအခ်ိန္ေပါ့။  ခရစ္ေတာ္ ပထမအႀကိမ္      ႂကြလာရာမွာ ႏွိမ့္ခ်စြာလာခဲ့တယ္။ ဒုတိယအႀကိမ္ကေတာ့ တရားစီရင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကို စဥ္စားရင္း "ေလာက  ဝမ္းေျမာက္ ဘုရားႂကြလာလို႔" "Joy to the world! the Lord is come" ႏွလံုးသားမွာ ဝမ္းေျမာက္ႏိုင္ပါေစ။

Hymn Story သီခ်င္းသမိုင္း။

Isaac Watts ဟာ က်န္းမာေရး ယို႔ယြင္းလာတဲ့အတြက္ တရားေဟာတဲ့ အလုပ္ကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တယ္။ တျခားအလုပ္တခုအျဖစ္ ဆာလံသီခ်င္းေတြကို ခရစ္ယာန္အျမင္နဲ႔ ျပန္ေရးလိုက္တယ္။ အသက္ ၄၅ ႏွစ္အရြယ္မွာ ရင္းႏွီးတဲ့ မိတ္ေဆြေတြရဲ႕ ၿခံထဲက သစ္ပင္ႀကီးေအာက္မွာ "Joy to the World" ဆိုတဲ့ ေနာင္မွာ နာမည္ႀကီးလာမယ့္ သီခ်င္းစာသားေတြကို ေရးခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ 1719 hymnal, Psalms of David ဆိုတဲ့ သီခ်င္းေတြဟာ ဓမၼသစ္ အသံုးအႏွံဳးေတြနဲ႔ ေရးသားထားၿပီး၊ မူလ သီခ်င္း စာသား ေခါင္းစဥ္ကေတာ့  "The Messiah's Coming and Kingdom" ျဖစ္ပါတယ္။
 Watts က "Joy to the World" ေရးရာမွာ ဆာလံ ၉၈ ရဲ႕ "ေျမႀကီးသားအေပါင္းတို႔  ...... ရႊင္လန္းစြာ သီခ်င္းဆိုလ်က္ ခ်ီးမြမ္းၾကေလာ့။ ျမစ္တို႔သည္ လက္ခုပ္တီး၍ ေတာင္ရွိသမွ်တို႔သည္လည္း ရႊင္လန္းၾကေစ။ Shout for joy to the Lord all the earth, . . . Let the rivers clap their hands, let the mountains sing together for joy; let them sing before the Lord, for he comes to judge the earth." (vs. 4, 8) ကို အေျခခံခဲ့ပါတယ္။

ဆာလံ ၉၈ ဟာ ဘုရားရဲ႕ကြယ္ကာျခင္းနဲ႔ ေရြးေကာက္ထားသူေတြကို ျပန္လည္ ေနရာေပးတဲ့အေၾကာင္း ဖြဲ႕ဆိုထားပါတယ္။  Watts ရဲ႕ သီခ်င္းကေတာ့ ဘုရားသားေတာ္ လူ႔ဇာတိခံျခင္းေၾကာင့္ ရလာတဲ့ ကယ္တင္ျခင္းကို ခ်ီးမြမ္းထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဆာလံေရာ၊ အခုသီခ်င္းပါ ခရစ္ေတာ္
 ႂကြလာျခင္းကို ေျမာ္လင့္ပါတယ္။  "တရားစီရင္ျခင္းငွါ  ႂကြလာေတာ္မူ၏။" " (v. 9)

"Joy to the World" မွာ တျခား က်မ္းခ်က္ေတြလည္း ပါပါတယ္။ ကမၻာ ၃း ၁၇၊ ေရာမ ၅း ၂၀ နဲ႔ လုကာ ၂း ၁၀။ ဒါေပမယ့္ မာရိ၊ ေယာသပ္၊ သိုးထိန္းေတြ၊ ေကာင္းကင္တမန္ေတြ၊ ပညာရွိေတြ၊ ႏြားစာခြက္ေတြ မပါေပမယ့္လူေတြ အႏွစ္သက္ဆံုး ခရစ္စမတ္ carol သီခ်င္းတပုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ခရစ္ေတာ္ ဖြါးျမင္ျခင္းကို က်င္းပၾကတဲ့ ခရစ္စမတ္ကာလမွာ Watts ရဲ႕ ဓမၼေတးက ကာ္တင္ရွင္ ႂကြလာလို႔ လူေတြ ဝမ္းေျမာက္ရတာကို လွလွပပ ပံုေဖၚထားပါတယ္။
## https://songsandhymns.org/ မွ